काठमाडौ चैत्र  २५ /टोखावासीले नाग र नागिनीको आत्माको शान्तिको कामना गर्न बिस्का : जात्राका लागि चोसीं योसीं आज पाहॉचहे का दिन थनेलाछीमा ठड्याइएको छ । योसीं ठड्याएपछि धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व बोकेको परम्परागत बिस्का : जात्रा सुरु हुन्छ । योसींमा नागको प्रतीकका रूपमा उठाइएको ७५ हात अग्लो योसीं -लिंगोमा हलपत्ता टुप्पा देखि तलसम्म झर्ने पताका लगाईन्छ।हलपत्तामा ३३ कोटी देवी देवताका चित्रहरू अंकित गरिएको हुन्छ।टोखामा संकटामाई , योसीं तथा सपना विनायकलाई एउटै परिवार मानी विनायकले आमालाई भेट गर्न आउने , ढोग्ने तथा सम्पूर्ण परिवार भेंट हुने अवसरको रूपमा यस जात्रालाई महत्व लिईन्छ।आज विनायक र सङ्कटा अजिमाका रथलाई गाउँ परिक्रमा गराइन्छ । परिक्रममाका क्रममा जहाँ–जहाँ महादेव लुकेर बसेको छन् त्यहाँ पुर्याई दर्शन गराएर फर्काउने चलन रहेको छ ।

दोस्रो दिन घोडेजात्राका दिन सॉझपख सपन विनायनको रथलाई सपनतीर्थमा लैजाने, सङ्कटाको रथलाई तरख्यःमा ल्याएर डंगोल का २ कन्या र ६ जना कुमारलाई भात खुवाउने चलन छ। यसलाई “मरजा नकेगु “ भनिन्छ । यही समयमा सपनतीर्थमा डंगोल जातिकै २ कन्या र २ कुमारलाई “ मरजा नकेगु” गरिन्छ । अर्को दिन सखारै थनेलाछिमा विशेष जात्रा हुन्छ । आमा संकटालाई छोरा विनायकले सङ्कटालाई तीनपटक ढोग्ने गरिन्छ यस जात्रालाई रथ जुधाउने जात्रा पनि भनिन्छ । हिजो आज उज्यालो भइकन गरिने यो जात्रा पहिले पहिले विहान सबेरै शुरू गरी यति चॉडै सम्पन्न हुन्थ्यो कि यो जात्राको नाम नै “ पुटुछि मला जात्रा “ अर्थात् दौराको तुनै बाँध्न नभ्याइने जात्रा रहेको स्थानीय बुढापाका अहिले पनि स्मरण गर्छन ।

 

 

 ❝ टाेखाको चोसी- यंसीको कथा ❞