काठमाडौँ, १४ वैशाखः गत साता तीव्र रूपमा बिग्रिएको काठमाडौँ उपत्यकाको वायु गुणस्तर पछिल्ला दिनमा सुधार हुँदै गएको छ। सुक्खा मौसम र वन डढेलोका कारण बढेको प्रदूषण वर्षा सुरु भएसँगै क्रमशः घट्न थालेको हो।
एयर क्वालिटी इन्डेक्स (एक्युआई) अनुसार गत मङ्गलबार करिब ९२ रहेको सूचकाङ्क बिहीबार बढेर २४७ पुगेको थियो, जुन ‘धेरै अस्वस्थ’ श्रेणीमा पर्छ। यसले सर्वसाधारणको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्ने भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका थिए। अहिले भने एक्युआई घटेर १४१ मा झरेको छ, जुन अझै ‘अस्वस्थ’ श्रेणीमै पर्दछ।
एक्युआई मापदण्डअनुसार ०–५० ‘राम्रो’, ५१–१०० ‘मध्यम’, १०१–१५० ‘अस्वस्थ’, १५१–२०० ‘सबैका लागि अस्वस्थ’, २०१–३०० ‘धेरै अस्वस्थ’ र ३०० भन्दा माथि ‘अत्यन्त खतरनाक’ मानिन्छ।
वातावरण विभागका महानिर्देशक ज्ञानराज सुवेदीका अनुसार वर्षाले वायु प्रदूषण नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। लामो समयसम्म वर्षा नहुँदा धुलो, धुवाँ र वन डढेलोबाट उत्पन्न कणहरू वायुमण्डलमा थुप्रिने र उपत्यकामा जम्ने हुँदा प्रदूषण बढ्ने गर्छ। साथै छिमेकी मुलुक भारतबाट आउने प्रदूषित हावाले पनि काठमाडौँको वायु गुणस्तरमा असर पार्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो।
उहाँले प्रदूषण नियन्त्रणका लागि दिगो तथा वातावरणमैत्री विकासका उपायहरू प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् बिनु महर्जनका अनुसार बुधबारदेखि वर्षाको राम्रो सम्भावना रहेकाले यसले वायुमा रहेका धुलो र कणहरूलाई नियन्त्रण गर्दै प्रदूषण थप घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।

