चिया र कफि कतिबेला घातक हुन्छन ?

कतिपय मानिसमा खाना खाई सक्नासाथ चिया वा कफि पिउने बानी रहेको पाइन्छ । हामी मध्यमै पनि कतिपयमा यस्तो बानी हुनसक्छ । तर अमेरिकाको स्वास्थ्य संस्थाले गरेको अध्ययन अनुसन्धान अनुसार खाना खाइसक्नासाथ चिया वा कफि पिउनु स्वास्थ्यको लागि निकै घातक हुने चेतावनी दिएका छन् ।
यसै अनुसन्धानमा संलग्न विशेषज्ञ माइकल अवे भन्छन्– “यसरी खाना खाइसकेपछि चिया वा कफिको सेवा गर्दा स्वस्थ मानिसलाई पनि रक्त अल्पताको शिकार बनाउने गर्दछ । अझ गर्भवती महिलाले खाना खाने वित्तिकै कफिको सेवन गर्नु राम्रो हुँदैन । यसले कफिको मात्रा बढाउँछ र गर्भपतनको सम्भावना बढी हुन्छ । त्यसको साथै जन्मिएको नवजात शिशुको वजन पनि कम हुन्छ र जन्मदै शारीरिक एवं मानिसक रुपमा अपांग पनि हुन सक्छ ।”

दक्षिण एशिया र अफ्रिकामा सबैभन्दा बढी भोकमरी
पछिल्लो तथ्यांक अनुसार विश्वका एक अर्ब मानिस अल्पपोषणबाट ग्रसित छन् । विश्व भोकमरी सूचकांक २०१९ ले बालकुपोषणको मुख्य कारण विश्वव्यापी भोकमरी भएको देखाएको
छ । जसबाट विश्वका करिब आधा बालबालिका प्रभावित छन् । सहारा अफ्रिका र दक्षिण एशियाका मुलुकमा भोकमरीको सबै भन्दा उपल्लो तहमा देखाएको छ ।
रिपोर्टका लेखकहरुले ती मुलुकलाई विश्व भोकमरी घटाउन बालकुपोषणको सामना गर्न आह्वान गरेका छन् । विश्व भोकमरी सूचकांक अन्तर्राष्ट्रिय खाद्य नीति शोध संस्था र कन्सर्न वल्र्डवाइडले तयार गरेको हो ।
राष्ट्रसंघीय खाद्य तथा विश्व संगठनले दैनिक १ हजार ८ सय किलो क्यालोरी भन्दा कम पोषण पाउनेलाई भोकको स्थिति भनेको छ । स्वस्थ र उत्पादन जीवनका लागि न्यूनतम १ हजार ८ सय किलो क्यालोरी आवश्यक पर्छ ।
सन् १९९० देखि २०१० सम्मको बीचमा कुपोषण ग्रस्त मानिसको संख्या घटे पनि हालैको वर्ष संख्या निरन्तर बढिरहेको बताउँछन् । सन् २०१९ को तथ्यांकले संसारमा १ अर्ब मानिसले पेटभरी खान नपाएको देखिन्छ ।
विश्वव्यापी स्वास्थ्य सूचकांकले १ सय २२ वटा विकासशील र संक्रमणकाल दोहोरिएका मुलुकहरु समेटेको छ । खासगरी सहरा अफ्रिका र दक्षिण एशियाका २९ वटा मुलुकमा भोकको अवस्था ज्यादै चिन्ताजनक रहेको उल्लेख छ । विशेष गरी २ वर्ष भन्दा माथि उमेरका बालबालिकामा कुपोषणको असर उल्टाउनै नसक्ने खालको छ । सूचकांकले उत्तर कोरिया र अफ्रिकी मुलुकहरुका १० वटामा भोकको संख्या बढिरहेको देखाएको छ । कंगोमा पनि भोकको समस्या विकराल छ । जहाँ भोकमरी ६५ प्रतिशत भन्दा बढीले उकालो लागेको छ । त्यसैगरी बुरुन्डी र मडागास्करमा पनि पर्याप्त पोषण नभएकोले आधा बालबालिकाको विकास प्रभावित बनेको छ ।
खाद्यान्नको विश्वव्यापी मूल्यवृद्धि र विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीले पछिल्लो बढोत्तरीमा योगदान दिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । त्यसैगरी छिमेकी मुलुक भारतमा पनि २ वर्ष मुनिका बालबालिकामा कुपोषणको सबैभन्दा बढी खतरा रहेको छ । करिब ३० करोड बालबालिकाहरु भारतमा अल्पपोषण र मानसिक विकासमा हानी गरेको प्रतिवेदनमा भनेको छ ।

अमेरिकीहरुको औसत आयु घट्यो

अमेरिकामा अत्यधिक लागु औषध र औषधिको बढ्दो प्रयोगका कारण सबै अमेरिकीहरुको औषत आयु केहि घट्न पुगेको छ । अमेरिकी सरकारको एक प्रतिवेदन अनुसार सन् २०१९ को मध्य सम्म लागु औषध र ओभरडोजका कारण ८० हजार भन्दा बढी मृत्यु भएको उल्लेख छ । शनिवार प्रकाशित एक प्रतिवेदन अनुसार आदिवासी अमेरिकनहरुको औसत आयु भने ५ वर्षले बढेको छ ।
अमेरिकाको हेल्थ सेन्टरले संकलन गरेको तथ्यांक अनुसार अमेरिकी पुरुषहरुको औसत आयु सन् २०१८ मा ७५ दशमलव ३ वर्ष रहेको थियो जुन २०१७ को औसत आयुभन्दा १ दशांक वर्षले कम हुन आउँछ । सोही अवधीमा महिलाहरुको औषत आयु ८० दशमलव ४ वर्षबाट घटेर ८० दशमलव ३ वर्षमा झरेको थियो ।
अमेरिकामा पछिल्लो वर्षमा अफिमको प्रयोग बढेको, दुखाई कम गर्ने औषधिको प्रयोग बढेको तथा हेरोइन र फेन्टानाइल जस्ता लागु औषधको मात्रा प्रयोग बढेको छ । यसको साथै औषधिको अतिरीक्त प्रयोग ओभोरडोज मानिएको छ ।
सबैभन्दा बढी औसत आयु हुनेमा अमेरिकन आदिवासी पुरुष र महिलाहरु पर्दछन् । यि दुबै विगत ३ दशकदेखि नै एकनासको देखिएको छ ।
अमेरिकामा छिटो मृत्यु हुने प्रमुख कारणमा मुटुरोग र त्यसपटि क्रमशः क्यान्सर, हृदयघात, निम्न श्वासप्रश्वास, लागु औषध मृत्युको प्रमुख कारण थिए । ओभोरडोज मृत्युको छैठौं प्रमुख कारण थियो ।

स्रोत ः विश्व स्वास्थ्य संगठन

सम्बन्धित खवर